UMTS (3)

Tijdens de raadsvergadering van 1 februari is gesproken over UMTS installaties, ik schreef daar al eerder over. In die vergadering vroeg VVD-er René van der Borch tot Verwolde tijdens de behandeling van een CDA/Groenlinks motie om het onderwerp eerst in de commissie te behandelen, waarbij een expert ons over mogelijke gevaren zou kunnen bijpraten.Uiteindelijk is de motie toch direct in stemming gebracht èn aangenomen. Discussie klaar zou je zeggen, maar toch meende de voorzitter van de commissie Beheer, VVD-er Hans van Gijlswijk, een fysicus uit te moeten nodigen. Vanavond was het zover. De heer Kroeze, van het Universitair Medisch Centrum, gaf een presentatie over straling.

Een zeer technische verhandeling over de mogelijke en onmogelijke gevolgen viel ons ten deel. Zijn conclusie was kortgezegd dat UMTS niet schadelijk kan zijn en dat mensen die toch claimen hinder te ondervinden aan ‘antenne-angst’ lijden.

Kroeze besprak ook een wetenschappelijk onderzoek. Dit onderzoek stelde vast dat er in een straal van 400 meter rond een zendinstallatie ruim 2 keer zo vaak kanker is geconstateerd als in het gebied tussen 400 en 900 meter van de installatie af. De fysicus relativeerde de resultaten met allerlei kritiek op de onderzoeksmethode.

Een aantal door hem genoemde argumenten was echter zeer discutabel. Ik zal daarvan één voorbeeld geven:

umtsgraphHet plaatje hiernaast toont de resultaten van het onderzoek. Staaf A is het algemeen gemiddelde aantal kanker incidenten, B is het gemiddelde van het onderzoek, C geeft het aantal in het gebied dicht bij de installatie weer en D geeft het aantal weer van het gebied verder van de installatie af.

De kritiek van Kroeze op deze resultaten was als volgt: als het verhoogde risico (C) werd veroorzaakt door de straling dan moet het verlaagde risico (D) dat dus ook zijn. Met andere woorden: tussen 400 en 900 meter van een installatie wonen verkleint de kans op kanker. Volgens de fysicus zouden A en D gelijk moeten zijn en is de groep van D dus niet representatief om C mee te vergelijken.

Nu heb ik tamelijk veel kennis van statistiek en ik vind deze stelling van Kroeze flauwekul. Het gemiddelde cijfer (A) wordt namelijk ook beïnvloed door installaties. Ze staan immers overal. Wie weet is het wel zo dat als er nergens installaties zouden staan, dat de kans op kanker zou dalen tot de waarde van D. Toen ik hem daarmee na afloop confronteerde, gaf hij aan dat het gemiddelde (A) een cijfer is dat berekend is over een lange periode en dat daar dus ook de periode van vóór GSM- en UMTS-netwerken in is meegenomen.

Maar in dàt geval mag je A en D helemaal niet vergelijken. Want – ter illustratie – niet zo heel lang geleden reden nog heel veel auto’s op loodhoudende benzine zonder katalysator, en misschien veroorzaakte dat ook wel kanker. Zo zouden er in het verleden natuurlijk nog wel andere kankerveroorzakers kunnen zijn geweest die er nu niet meer zijn.

Kroeze noemde nog meer argumenten waar wel wat op af te dingen is, maar voor een deel van zijn kritiek was ook wel wat te zeggen. Het blijft echter een feit dat er zorgwekkende resultaten zijn gevonden, waarvoor nog geen afdoende verklaring is en die resultaten zouden veroorzaakt kunnen worden door de installaties. Er is dus meer onderzoek gewenst en gelukkig wordt dat ook uitgevoerd.

Tenslotte nog dit: dat een fysicus als Kroeze niets kan met ‘antenne-angst’ begrijp ik wel, daar zijn andere wetenschappers zoals psychologen en psychiaters voor. Maar als – even chargerend – vijf procent van de beroepsbevolking in de WAO terecht komt vanwege het idee dat de UMTS mast in de buurt schadelijk is, dan hebben we ook een probleem waarmee de politiek terdege rekening moet houden.

Hoewel Van der Borch tot Verwolde vooraf in alle toonaarden ontkende dat intrekking van de motie zijn doel was toen hij voorstelde een expert in te schakelen, vroeg hij na afloop van de presentatie toch wat wij nu met de motie gingen doen. Het mag duidelijk zijn dat ik naar aanleiding van vanavond echt geen reden heb om mijn mening bij te stellen.

Roland Offereins © 2014