Fractiediscipline

Er bestaan in de Amersfoortse politieke arena nogal verschillende opvattingen over fractiediscipline, de gewoonte om als fractie gezamenlijk één standpunt te bepalen in plaats van elk fractielid afzonderlijk. Omdat ik onlangs weer eens ben aangesproken op het feit dat binnen de CDA fractie een rigide fractiediscipline zou gelden wil ik hier eens weergeven hoe ik daarmee omga. Allereerst ben ik van mening dat fractiediscipline slechts bestaat zolang je er zelf achter staat.

Het wordt dus niemand opgelegd, het is een eigen keuze. De reden dat ik aangesloten ben bij een fractie is omdat ik voor een groot deel dezelfde ideëen heb over het besturen van de stad en over de onderwerpen die de revue passeren. Dat betekent automatisch dat we het bij veel onderwerpen met elkaar eens zijn.

Mocht ik het met een onderwerp niet eens zijn met mijn fractiegenoten dan is het verkiezingsprogramma leidend, daar heb ik me immers achter geschaard door op de kandidatenlijst te gaan staan. Dan blijven nog maar een paar mogelijke onderwerpen over.

In de meeste gevallen ga ik de discussie met de fractie aan en zal ik me uiteindelijk achter het meerderheidsstandpunt scharen. Maar soms is een onderwerp zo persoonlijk, dat als ik tegen mijn eigen voorkeur in met de fractie mee zou stemmen mijn omgeving mij of ik mijzelf niet langer in mijn stemgedrag kan herkennen. In een dergelijk geval zal ik onafhankelijk van mijn eigen fractie stemmen.

Een voorbeeld. Ik vind een goede kinderopvang van essentieel belang voor de samenleving. Het bevordert het de arbeidsparticipatie van vrouwen en dat is goed voor de emancipatie en voor de economie. Nu gaat de gemeenteraad er niet over, maar ik zou graag de kinderbijslag opheffen om met dat geld de kinderopvang goed te regelen.

Ik weet niet hoe dat onderwerp in mijn fractie zou liggen, maar voor veel CDA-ers is de kinderbijslag een onaantastbaar instituut en in een dergelijk geval zou ik, als ik mijn oordeel over een dergelijk voorstel zou moeten geven, mijn eigen koers varen.

Maar ook als ik afgelopen dinsdag van mening zou zijn geweest dat Strengers de stad zelf en het imago van het stadsbestuur zodanig zou schaden dat met hem doorgaan onverantwoord was en tegelijkertijd de fractie van mening zou zijn dat we hem niet uit inhoudelijke maar vanwege strategische overwegingen in het zadel zou moeten houden, zou ik onafhankelijk hebben willen stemmen.

Gelukkig was van beide geen sprake, zodat er vanzelfsprekend geen rede was om niet met een gezamenlijk standpunt naar buiten te komen. Lang niet iedereen gaat hier hetzelfde mee om. Ik ken een collega die altijd met het fractiestandpunt mee stemt, ongeacht het onderwerp.

Bij de PvdA kan vrijwel elk onderwerp aanleiding zijn om verdeeld te stemmen, zo werd dinsdag weer eens duidelijk. Zelf ben ik daar dus geen voorstander van, je wilt ook aan je achterban kunnen uitleggen waar je als partij voor staat. Dat wordt wel erg lastig als de fractie bij zo’n beetje de helft van de onderwerpen verdeeld stemt.

Roland Offereins © 2014